De Belemniet

Home

Onderwerpen

Producten

Excursiepunten

Contact

Links

Over ons

Sitemap

Megalieten (menhirs, dolmen, e.d.) in Duitsland

Deel 1: tekst

Deutsche Version Deutsche Version

KLIK HIER VOOR ALGEMENE INFORMATIE OVER MEGALIETEN

Megalithische monumenten in Duitsland

Het overgrote deel van de Duitse megalitische monumenten uit voornamelijk het Neolithicum ligt in de noordelijke deelstaten Schleswig-Holstein, Niedersachsen en Mecklenburg-Vorpommern. In de meeste gevallen gaat het daarbij om megalitische grafmonumenten die in Duitsland zijn ingedeeld in Urdolmen, Großdolmen en Ganggräber. Het meest eenvoudig zijn de Urdolmen (wat we zouden kunnen vertalen als 'oerdolmen') die in het algemeen twee draagstenen en één deksteen hebben waarmee een kleine, meest rechthoekige grafkamer gevormd wordt. De Großdolmen (te vertalen als 'grootdolmen') hebben een groter aantal draagstenen en eveneens meerdere dekstenen. Ze zijn langwerpig van vorm en de ingang bevindt zich bij een van de uiteinden. De Ganggräber (ganggraven) bestaan eveneens uit een groter aantal draagstenen en meerdere dekstenen. De toegang ervan bevindt zich aan een van de lange kanten van het graf; hij wordt gevormd door een lange of korte gang. Oorspronkelijk waren deze megalitische graven overdekt met een aardheuvel die begrensd kon zijn door een krans van grotere stenen die wel wordt aangeduid als Hünenbett. We kennen echter ook Hünenbetten waarin de begrafenissen niet in een megalitische grafkamer hebben plaatsgevonden maar waartussen alleen een grafheuvel werd opgericht. In de literatuur is ook sprake van Hünenbetten waarin Steinkisten (steenkisten) voorkomen. Deze megalitische grafmonumenten zijn tijdens het Neolithicum (Nieuwe Steentijd) gebouwd door het uit akkerbouwers en veetelers bestaande volk van de Trechterbekercultuur. Tegenwoordig zijn er in Duitsland nog zo'n duizend van deze monumenten. In het verleden zijn dat er echter veel meer geweest, mogelijk zelfs zes keer zoveel. In de afgelopen eeuwen zijn er vele gesloopt. De grote stenen werden in stukken geslagen of opgeblazen om ze vervolgens te gebruiken bij wegenbouw, het oprichten van gebouwen, enzovoorts. Ook is een deel moedwillig gesloopt omdat ze niet strookten met de heersende godsdienstige opvattingen. En het kwam natuurlijk voor dat men gewoon vond dat ze in de weg stonden, bijvoorbeeld op akkers. De overgebleven megalitische grafmonumenten in Duitsland verkeren ook lang niet allemaal in opperbeste staat.

Voor het maken van de megalitische grafkamers heeft de mens in de meeste gevallen gebruik gemaakt van zwerfstenen die tijdens het laatste glaciaal door de gletsjers naar het noordelijk deel van het land zijn aangevoerd. 

Het Sprockhoff-nummer

Megalitische monumenten worden in Duitsland vaak met een nummer aangeduid; het zogenaamde Sprockhoff-nummer. Ernst Sprockhoff was een Duitse oudheidkundige. Hij overleed in 1967 in Kiel. Tijdens zijn leven stelde hij een catalogus van megalitische monumenten samen. Elk monument kreeg daarbij een nummer: het Sprockhoff-nummer. Zo heeft bijvoorbeeld het 'Urdolmen von Neu Gaarz' in Mecklenburg-Vorpommern Sprockhoff-Nr. 326.

Foto's van megalitische grafmonumenten en menhirs

Klik hier voor deel 2 met foto's en beschrijvingen van de onderstaande megalitische monumenten in Duitsland:

Megalitisch monument Plaats/locatie Deelstaat
Urdolmen von Neu Gaarz gemeente Rerik Mecklenburg-Vorpommern
Megalitisch graf gemeente Ratekau Schleswig-Holstein
Pöppendorfer Großsteingrab Waldhusen tussen Rerik en Garvsmühlen Mecklenburg-Vorpommern
Meerdere megalitische graven Everstorfer Forst bij Grevesmühlen Mecklenburg-Vorpommern
Ganggrab von Naschendorf Everstorfer Forst bij Grevesmühlen Mecklenburg-Vorpommern
Teufelsbackofen Everstorfer Forst bij Grevesmühlen Mecklenburg-Vorpommern
Lübbensteine Sankt Annenberg (Helmstedt) Niedersachsen
Steinkiste auf dem Hartberg noordoostelijk van Schankweiler Rheinland-Pfalz
Großsteingrab Restrup gemeente Eggermühlen Niedersachsen
Megalitisch graf Alt-Frerener Forst (Freren) Niedersachsen
Großsteingrab Groß-Berßen VII Groß-Berßen Niedersachsen
Köningsgrab (Groß-Berßen VIII) Groß-Berßen Niedersachsen
Großsteingrab Groß-Berßen II Groß-Berßen Niedersachsen
Großsteingrab Groß-Berßen V Groß-Berßen Niedersachsen
Ganggrab Driehauser Steine zuidwestelijk van Schwagstorf Niedersachsen
Teufels Backtrog (Teufels Teigtrog) Vehrte Niedersachsen
Teufels Backofen Vehrte Niedersachsen
Steinkammergrab Hadamar-Niederzeuzheim tussen Niederzeuzheim en Dornburg Hessen
Der Steinofen omgeving Lamstedt Niedersachsen
Menhir Süntelstein Vehrte Niedersachsen
Menhir Fraubillenkreuz Ferschweiler Plateau Rheinland-Pfalz
Menhir Langenstein Ferschweiler Plateau Rheinland-Pfalz
Menhir Druïdenstein Ferschweiler Plateau Rheinland-Pfalz
Menhir Römerstein Martinshöhe Rheinland-Pfalz
Menhir Spellenstein Rentrisch (St. Ingbert) Saarland
Menhir Gollenstein Bliesheim Saarland


Tekst: Jan Weertz
Foto's: Jan en Els Weertz
© De Belemniet